Haartest rijbewijs
Bij een medische beoordeling van de rijgeschiktheid kan onderzoek naar alcohol- of druggebruik nodig zijn. Een haaranalyse, een PEth-test in bloed of een drugtest kan daarbij aanvullende informatie geven. Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van de medische vraag, de te beoordelen periode en de eventuele rechterlijke opdracht.
Dr. Leen Cardon beoordeelt deze resultaten binnen het volledige medische dossier, als gerechtsdeskundige of binnen een afzonderlijke adviesopdracht. Een laboratoriumresultaat alleen bepaalt niet of iemand rijgeschikt is
EtG haaranalyse
Ethylglucuronide, afgekort EtG, is een afbraakproduct van alcohol dat in haar kan worden gemeten. Een EtG-haaranalyse geeft informatie over alcoholgebruik gedurende de onderzochte maanden. Het onderzoek kan worden gebruikt bij de beoordeling van opgegeven alcoholonthouding of chronisch overmatig alcoholgebruik. Een lage of niet-aantoonbare waarde bewijst niet dat tijdens de volledige periode geen enkele alcoholinname heeft plaatsgevonden.
Een haarlok wordt ter hoogte van de kruin zo dicht mogelijk tegen de hoofdhuid afgeknipt. De haren worden niet uitgetrokken. De afnameplaats en de zijde die tegen de hoofdhuid lag, worden geregistreerd. Het staal wordt volgens de afgesproken procedure geïdentificeerd, verpakt en aan het laboratorium bezorgd.
Hoofdhaar groeit ter hoogte van de kruin gemiddeld ongeveer één centimeter per maand. Een haarsegment van drie centimeter vertegenwoordigt daardoor bij benadering drie maanden; zes centimeter ongeveer zes maanden. Voor langere periodes wordt de beoordeling van alcoholgebruik via EtG minder betrouwbaar.
Laat voldoende hoofdhaar groeien en knip het vóór de afspraak niet korter dan de meegedeelde lengte. Meld eerdere kleuring, ontkleuring, ontkrulling of andere haarbehandelingen: deze kunnen de meetwaarden beïnvloeden. Breng uw identiteitskaart mee en knip het staal niet zelf af. Bij onvoldoende hoofdhaar wordt vooraf besproken welke aanpak geschikt is.
PEth-test
Fosfatidylethanol, afgekort PEth, is een directe alcoholmarker die in aanwezigheid van alcohol wordt gevormd en in bloed wordt gemeten. De test geeft informatie over alcoholgebruik in de voorafgaande weken, doorgaans ruim één maand voor de afname. De aantoonbaarheid hangt onder meer af van de hoeveelheid en frequentie van het gebruik en van individuele verschillen in afbraak.
Een alcoholbepaling meet het aanwezige alcoholgehalte op het moment van de bloedafname. PEth geeft informatie over een langere, voorafgaande periode. Het resultaat kan niet rechtstreeks worden omgerekend naar een exact aantal glazen op een bepaalde dag.
De onderzoeken bestrijken verschillende perioden. PEth geeft vooral informatie over recenter alcoholgebruik, terwijl EtG in haar een langere periode kan helpen beoordelen. De resultaten worden gezamenlijk geïnterpreteerd, rekening houdend met de afnamedata, het gebruikspatroon en de overige medische gegevens.
Drugtest
Onderzoek naar drugs kan gebeuren in urine, bloed of haar. De keuze hangt af van de te onderzoeken stoffen en van de vraag of recent gebruik dan wel gebruik over een langere periode moet worden beoordeeld. Niet elke test spoort alle drugs of geneesmiddelen op: de aangevraagde stoffen moeten aansluiten bij de concrete vraagstelling.
Een haaranalyse kan informatie geven over blootstelling aan of gebruik van bepaalde drugs gedurende de onderzochte maanden. De interpretatie vraagt aandacht voor onder meer de aangetroffen stof en afbraakproducten, mogelijke uitwendige verontreiniging, haarbehandelingen en de gebruikte analysemethode. Een negatief resultaat sluit ieder incidenteel gebruik niet uit.
Bezorg een actuele medicatielijst en vermeld ook recent gestopte medicatie. Sommige geneesmiddelen zijn relevant voor de interpretatie van een drugtest en kunnen zelf de rijgeschiktheid beïnvloeden. Stop voorgeschreven medicatie niet op eigen initiatief.
De benodigde haarlengte, de aangevraagde onderzoeken, de afnameprocedure en de kosten worden vooraf besproken. Houd voor een haaranalyse rekening met een doorlooptijd van meerdere weken. Plan de afname ruim vóór een eventuele zitting of verslagtermijn, zodat ook voldoende tijd beschikbaar blijft voor de medische beoordeling en de verdere expertiseprocedure.
Een gunstige testuitslag geeft op zichzelf geen toestemming om opnieuw te rijden. Ook de overige medische voorwaarden, de geldigheid van het rijbewijs en eventuele rechterlijke beslissingen of voorgeschreven herstelonderzoeken blijven bepalend.
Een onderzoek of beoordeling bespreken?​
Vermeld bij uw eerste contact de reden van het onderzoek, uw rijbewijscategorie, de betrokken partijen en eventuele gerechtelijke termijnen. Geef ook aan of een haaranalyse, bloedonderzoek of drugtest werd voorgeschreven. Na beoordeling van de opdracht ontvangt u de praktische instructies. Bezorg bij dit eerste contact nog geen medische bijlagen.
Meer over de medische beoordeling​
Een haaranalyse, PEth-test of drugtest kan deel uitmaken van een ruimer rijgeschiktheidsonderzoek. Op de pagina Rijgeschiktheid leest u meer over de medische beoordeling, de rol van dr. Cardon en de voorbereiding van uw dossier.